Świat alpinizmu i wspinaczki od kilku lat przeżywa wzrost liczby nagród przyznawanych w dowód za wybitne osiągnięcia w dziedzinie tych sportów. Tymczasem uhonorowani alpiniści czy wspinacze, owszem, ukontentowani nagrodą, zdają się jednak bardziej skupiać na samych osiągnięciach sportowych, aniżeli na walce o nowe breloczki. Skąd zatem taki nagły wykwit odznak, czekanów, butów, medali w złocie, srebrze lub stali?

Pomimo ostatnio przeżywanego kryzysu, do jednej z bardziej prestiżowych nagród wciąż zaliczany jest Złoty Czekan (fr. Piolet d'Or), przyznawany w okresie zimowym od 1991 roku. Prócz tego klasycznego odznaczenia istnieją jeszcze czekany przyznawane oddzielnie w Rosji i Azji. Inne prestiżowe nagrody to Kryształ Francuskiej Federacji Alpinistycznej i Wspinaczki (Cristal de la FFME) oraz hiszpańska nagroda FEDME.

W ostatnich latach dołączyły do nich Golden Piton Award, Mug Stump Award, St Vincent Award (sponsorowany przez Grivel - historycznego sponsora Złotego Czekana). 

Nie tylko jednak świat alpinizmu jest hojny dla adeptów tej sztuki. Mistrzowie wspinaczki również są honorowani, takimi nagrodami jak Drinckmaster, Acro Rock Legends, których tytuł nadaje Salewa (Salewa Rock Award) i Sportiva (Sportiva Competition Award).

Czasopisma, sponsorzy, strony internetowe - wszyscy są zaangażowani w przyznawanie i rozdawanie kolejnych trofeów.

Tymczasem uhonorowani alpiniści czy wspinacze, owszem, ukontentowani nagrodą, zdają się jednak bardziej skupiać na samych osiągnięciach sportowych, aniżeli na walce o nowe breloczki.

Skąd zatem taki nagły wykwit odznak, czekanów, butów, medali w złocie, srebrze lub stali?

Z pewnością odpowiedzi na to pytanie nie udzielą nam ani alpiniści ani wspinacze pochłonięci treningami. Chcąc ją poznać, warto zwrócić się w stronę samych organizatorów, analizując reguły rządzące ich światem.

Organizator nagrody typu "climber of the year" sam określa reguły jej przyznania. Zarówno dobór jury jak i zasady przyznawania nagrody zależne są od jego wizji. Ta sytuacja stanowi doskonałą okazję do autopromocji. Organizator jest zatem niczym producent plasujący się ponad konkurencją. Wyobraźmy sobie, że sponsorem Złotego Czekana jest znana marka produkująca odzież wspianczkową, a otrzymującym nagrodę zostaje... wspierany przez nią sportowiec. Sytuacja jest dwuznaczna.

Inną rzeczą wartą podkreślania jest moment przyznawania nagród. Jest to czas zimowy (styczeń/luty), okres najmniejszej aktywności alpinistycznej. Ekspedycje w Himalaje są wówczas bardzo rzadkie, Patagonia czy Antarktyda również są mniej pociągające ze względu na pogodę. A jednak strony magazynów górskich muszą, jak co miesiąc, zapełniać się nowymi treściami. Zimowe igrzyska w rozdawaniu nagród są dobrą okazją, aby powrócić do wydarzeń z poprzedniego roku i omówić te, które zostały słabo skomentowane albo w ogóle niezauważone. Przyznawane nagrody stanowią do tego znakomitą okazję.

Dziś w wielu krajach istnieje już więcej niż tylko jeden magazyn górski. Każdy z nich dostrzega korzyści płynące z organizacji konkursu w kategorii "the best of the best" i przyznaniu swojej nagrody. Zatem, czy dla zachowania etosu alpinisty czy wspinacza należałoby zapobiec owej lawinie odznak? Ich zwiększanie powoduje, że zaczynają mieć one coraz mniejsze znaczenie. W tym tempie trzeba będzie niebawem stworzyć nagrodę dla najlepszego organizatora przyznającego nagrody...

Złoty Czekan jest nagrodą, która zasłużyła na międzynarodowe uznanie, podczas gdy we wspinaczce nadal nie istnieje żadne odznaczenie cieszące się porównywalną sławą. Problem nie jest oczywisty. Mistrzostwa świata w piłce nożnej pozwalają na wyłanianie futbolistów wszech czasów, co nie ma miejsca w alpinizmie.

Pomijając kwestię - warto czy nie - wskazywać i nagradzać najlepszych w alpinizmie oraz wspinaczce, można zastanowić się nad tym, komu w istocie winna przypadać funkcja arbitra.

Lokalnie są to organizacje narodowe (PZA - Polska, FEDME - Hiszpania, FFME - Francja). Na poziomie międzynarodowym UIAA (Union Internationale des Associations d'Alpinisme) nigdy nie podjęła się odegrania tej roli. Inny organ międzynarodowy - GHM (Groupe de Haute Montagne), klub zrzeszający niezależnych zawodowych alpinistów, co więcej orientujący się dobrze w środowisku alpinistycznym, wykorzystał pozycję firmując swoją obecnością nagrodę Złotego Czekana. Jego odejście z organizacji tej imprezy sprawiło, że nagroda przestała być prestiżowa i staje się nagrodą jak każda inna. Pomimo swej silnej i niezależnej pozycji GHM uchodzi za grupę pasywną, pozostaje zatem jej znaczenie symboliczne, jakie posiada w promowaniu swoistej etyki alpinistycznej. Zdaje się zatem być elementem niezbędnym w organizacji nagrody alpinistycznej.

Nie tylko media oraz sponsorzy posiadający duże środki finansowe są niezbędni przy organizacji imprez typu "Złoty Czeka". Potrzebne są również niekomercyjne organizacje, takie jak GHM, które gwarantują wiarygodność całego przedsięwzięcia.

Czy połączenie działań komercyjnych z alpinistycznym etosem powiedzie się? Odpowiedź na to pytanie poznamy w przyszłym roku przy okazji przyznania kolejnego „Złotego Czekana”.

(na podstawie: kairn.com)

Zobacz również:

• Aktualności  Zawody bulderowe dla dzieci i młodzieży
• Aktualności  Junior Boulder 2
• Aktualności  Kielich Masters za 3000 euro
• Aktualności  Zawody na Słowacji
• Aktualności  Trafo Boulder Szpil

Brak komenatrzy

Napisz komentarz

Treść komentarza powinna być związana z tematem artykułu. Komentarze naruszające netykietę będą usuwane. Komentarze zawierające reklamy będą usuwane.
Podpis:
Tytuł:
Komentarz:
Anty-spam: