Leonardo da Vinci powiedział: "Ludzka stopa jest machiną o mistrzowskiej konstrukcji oraz dziełem sztuki". Mnóstwo mięśni, skompikowana budowa kostna - po to, by unosić nasz ciężar i pomagać w utrzymywaniu równowagi. A jak najlepiej wykorzystywać tę super machinę we wspinaniu?

 W poniższym artykule omówimy klika aspektów poprawnej pracy stóp i techniki wstawiania stóp na stopnie. Nie będziemy tutaj omawiać dokładnie pracy nóg, skupimy się raczej na maksymalnym wykorzystaniu stopni.

Zacznijmy od podstaw: aby uczyć się dobrze - potrzebujesz dobrych butów. Najważniejsze cechy butów, na które powinieneś zwrócić uwagę przy ich kupowaniu, to wygoda oraz „czucie” powierzchni. Nie wybieraj butów z ostrym, ale twardym obrzeżem stworzonym dla mikro-krawądek, zdecyduj się raczej na miękkie, wygodne i „wrażliwe” buty, które pozwolą Ci poczuć wszystkie nierówności, na których oprzesz stopę. Rozmiar buta dopasuj tak, aby czuć się komfortowo, ponieważ jeśli stopa będzie zbyt mocno boleć nie będziesz mógł skupić się na technice i przez to będziesz uczyć się dużo wolniej (nawet dla doświadczonych wspinaczy oparcie stopy na samym czubeczku palca może być bolesne). Pamiętaj:  zawsze staraj się utrzymywać swoje buty w czystości. Wycieraj je mokrą ściereczką i susz na powietrzu, możesz nawet delikatnie ścierać wierzchnią warstwę gumy (która miała kontakt z powietrzem), by odsłonić powierzchnię z lepszym tarciem. Brudne buty prawie na pewno będą się ślizgać.

Kolejnym ważnym aspektem jest rozciągnięcie. Im bardziej jesteś gibki tym większą skuteczność osiągniesz na ścianie i tym łatwiej wykorzystasz wszystkie stopnie w Twoim zasięgu. Pamiętaj zatem, żeby po każdej sesji treningowej porządnie się porozciągać (co dodatkowo pomoże w unikaniu kontuzji).

Potrzebujesz również silnych nóg oraz mocnych stóp. To pierwsze wytrenujesz łatwo, to drugie przyjdzie z czasem.

Musisz zacząć się rozglądać! Tego nie da się przecenić. Szukaj stopni zanim zaczniesz się wspinać oraz w trakcie wchodzenia po ścianie. Kiedy stoisz pod drogą i szukasz chwytów – rozglądaj się również za stopniami. Oczywiście nie da się zauważyć wszystkich drobnych wybrzuszeń, które mogą posłużyć za stopnie, ale te, które zauważysz, mogą okazać się bardzo przydatne. Jeśli je zapamiętasz - mogą pomóc Ci w pokonaniu jakiegoś trudnego miejsca. Będziesz zaskoczony, jaką dużą różnicę odczujesz przy wspinaniu się po dobrych czyli zauważonych stopniach. Pamiętaj również, że jako stopni możesz użyć praktycznie wszystkich chwytów, które trzymałeś rękami, kiedy już dosięgniesz ich stopami.

Popatrz na stopień zanim go użyjesz. Nie drap panicznie butami dookoła próbując znaleźć stopień bez patrzenia. Obejrzyj stopień dokładnie, znajdź miejsce, gdzie najlepiej oprzeć stopę, a potem spokojnie postaw tam but. Skup się na „czuciu” stopnia, a zobaczysz, że będziesz w stanie wyczuć miejsce jego najlepszej pracy. Kiedy już je znajdziesz - nie szukaj jeszcze lepszego ustawienia drapiąc butem okolice - zyskają na tym Twoje buty, Twoja technika i szybkość nauki. Kiedy już dotkniesz skały - mocno wciśnij w nią czubek stopy. Jeśli tego nie zrobisz stopień prawdopodobnie Cię nie utrzyma (szczególnie jeśli jest obły) i po prostu się z niego zsuniesz. Będziesz zaskoczony, jak dużą różnicę daje nawet minimalnie mocniejszy nacisk. Nie bój się mocno stawać na stopniach, przecież właśnie do tego mają służyć! Wyobraź sobie, że to normalny schodek, który został umyty zbyt gorącą wodą i troszeczkę się skurczył :).

Kolejny etap to nauczyć się ufać własnym butom. Proces ten trwa zwykle długo, ale powoli zaczniesz zdawać sobie sprawę, na jak bardzo mikroskopijnych stopniach potrafisz się utrzymać. Kiedy tylko doznasz tego uczucia możesz wreszcie wziąć swoje buty z idealną krawędzią i przyklejającą się do wszystkiego gumą i użyć ich w sposób przewidziany przez producenta :). Czucie stopni połączone z zaufaniem do butów jest kluczowe. Pozwoli Ci używać stopni w optymalny sposób oraz umożliwi Ci wyczucie co właściwie możesz zrobić stojąc na stopniu. Czy możesz zgiąć kolana do strzału? Czy raczej zmusi Cię do wykonania powolnego i delikatnego ruchu do następnego chwytu? Musisz to wiedzieć zanim się poruszysz - inaczej spadniesz ze stopnia.

1. Podążaj za grawitacją. Jeśli Twoje ciało chce „spaść” w jakimś kierunku – postaw stopę właśnie tam. Nie przejmuj się tym, czy jest tam dobry albo kiepski stopień, albo nawet nie ma żadnego – po prostu oprzyj stopę w tym miejscu.
2. Przesuwaj biodra nad swoje stopy. Biodra są centrum Twojego ciężaru. Przesunięcie bioder nad jedna stopę uwalnia zarówno Twoją drugą nogę jak i ręce – nie musisz już utrzymywać na nich swojego ciężaru i możesz wykonać kolejny ruch.
3. Staraj się używać tylko czubka wielkiego palca u stopy. Początkujący często stawiają całą stopę bokiem, co powoduje obrót nogi i bioder, co w efekcie pogarsza równowagę i może uniemożliwić wykonanie kolejnego ruchu. Zasada dużego palca daje Twoim biodrom szerszy zakres ruchu, co ułatwia przeniesienie środka ciężkości.
4. Patrz na swoje stopy! Obserwuj je aż do momentu, kiedy pewnie staniesz na stopniu. Wydaje się to proste, ale zauważysz, że podczas ostatnich kilku centymetrów ruchu stopy zaczynasz patrzeć gdzieś indziej. Nie jest łatwo przyzwyczaić się do patrzenia na stopy do końca ich ruchu, ale naprawdę warto to robić.