Guma gumie nierówna... Wielu spośród wspinaczy dałoby się pokroić za swoje butki wspinaczkowe – czy też raczej za legendę obrastającą ich ulubioną firmę. Dyskusja jednak ma charakter wyłącznie teoretyczny, oparty na odczuciach użytkownika – nikt nie jest w stanie przytoczyć wyników obiektywnych badań.

Ostatnio jednak w sieci pojawił się test, którego sposób przeprowadzenia ma znamiona obiektywności. A zaczęło się od pokrojenia butów wspinaczkowych...

Badanie - obiekt i warunki

Autorzy badania przetestowali wszystkie „popularne gumy wspinaczkowe” (tabelka poniżej). Były to gumy użyte do wykonania podeszew butków wspinaczkowych, które znajdują się w ofercie przynajmniej pięciu detalicznych sklepów online.

Poniżej zestawienie butów wspinaczkowych, z których zostały pobrane próbki gumy:

Autorzy tego ciekawego eksperymentu kupili po jednej parze butów wspinaczkowych dla każdego rodzaju gumy. Następnie wycięli z podeszew próbki o rozmiarach 5x5 cm, do których został przymocowany ciężarek.

Tak przygotowane próbki umieszczano na powierzchni granitowej płyty. Nachylenie płyty było zwiększane aż do ześlizgnięcia się próbki – w tym momencie był wykonywany pomiar kąta.

Te same czynności powtórzono na chwycie wspinaczkowym o płaskiej powierzchni. Dla każdego rodzaju gumy zostało wykonanych 20 testów - po 10 na granit i 10 na sztuczny chwyt. Przetestowane zostały próbki zarówno z lewego, jak i z prawego buta z każdej pary, by próbka kontrolna była wiarygodna.

Wykonano także „test ciągnięcia” (wyskalowaną sprężynę oraz ciężarek o masie 2,5 kg).

Wyniki

Wyniki dla większości wspinaczy pewnie są zaskakujące, ale należy pamiętać o tym, że na but wspinaczkowy składa się nie tylko guma, ale także jego geometria, kształt czubka, asymetria i wiele innych cech. A poza wszystkim – nieważna różdżka – ważny czarodziej.

Jak przedstawia to tabela, po zsumowaniu wyników okazało  się, że najlepsze osiągi zapewni wspinaczowi Evolv Trax XT - 5, na drugiej pozycji plasuje się La Sportiva FriXion RS, a po niej Vibram XSV. Najsłabiej wypadła guma Mad Rock Formula #5.

Trudno uwierzyć? Poniżej przedstawiamy warunki, w jakich prowadzone były testy i sposób obliczania wyników. 

Układ testujący

Układ testujący został zaprojektowany oraz zbudowany przez Stevena Wona. Każda z próbek została umieszczona na zaznaczonym fragmencie granitu. Dokręcanie śruby (widocznej na zdjęciu poniżej granitowej płyty) skutkowało powolnym zwiększaniem kąta nachylenia płyty aż do momentu, w którym próbka gumy zaczynała się zsuwać. Następnie ten kąt był porównywany pomiędzy poszczególnymi rodzajami gumy - zarówno dla powierzchni granitu, jak i powierzchni płaskiego sztucznego stopnia. W obu przypadkach różnica pomiędzy najlepszą, a najgorszą gumą w teście wynosiła poniżej 6,5°.

Średnie wyniki w stopniach

Fizyczne podstawy testu

Wielkość fizyczna, jaką próbowano wyznaczyć jest nazywana „współczynnikiem tarcia” i jest prostym sposobem określenia "lepkości" pomiędzy dwiema powierzchniami (w tym przypadku pomiędzy gumą, a granitem lub chwytem wspinaczkowym). Jest ona definiowana jako stosunek siły normalnej (definiowana jako siła oddziaływania jednego ciała na drugie) i siły tarcia, która jest specyficzna dla każdej pary powierzchni.

W tym eksperymencie siła normalna jest ustalana poprzez zmianę kąta powierzchni w odniesieniu do poziomu. Zaletą tego podejścia jest eliminacja możliwych błędów wynikających z różnych mas i powierzchni badanych próbek. Matematycznie, współczynnik tarcia jest tangensem z kąta pomiędzy powierzchnią pochylni, a poziomem.

Czy test jest obiektywny?

Zobacz również:

• Porady  O sprzęcie dla początkujących
• Porady  Nie tylko dla konia: uprząż
• Porady  Cienka granica czyli krótko o linach
• Na luzie  Idzie nowe
• Porady  Stopy i stopnie. Pracuj nie tylko głową!

Komentarze (21)

1. Dodany przez: Birbag 15-02-2009 14:17 bleble :P - po co tytuł jak to komentarz test do bani... bo wszystkie buty musiały by być identycznie zrobione ( a tak nie jest /budowa czubka np )  więc o ile test o gumie mówi - być może prawdę ... tyle o butach nie mówi nic ...     przykład:  co mi z 'fajnej' gumy volv Trax XT - 5 gdy np czubek mają taki że za przeproszeniem mogę sobie nim stać na krawądce .. bo fakera buta np. nie zmieścisz...     zaś jakaś inna guma może mieć prametry gorsze ale but z takim /szpicem/ że wszędzie staniesz... jeszcze grubość gumy? ( czucie ) itd etc...    pozdro    Birbag (VI4.pl)

2. Dodany przez: mik6e 15-02-2009 16:51 cytaty z artykułu:    Autorzy badania przetestowali wszystkie 'popularne gumy wspinaczkowe'    (...)należy pamiętać o tym, że na but wspinaczkowy składa się nie tylko guma, ale także jego geometria, kształt czubka, asymetria i wiele innych cech.    Wielkość fizyczna, jaką próbowano wyznaczyć jest nazywana 'współczynnikiem tarcia'    konstruktywna krytyka? :P

3. Dodany przez: Birbag 15-02-2009 18:21 fakt   tak to jest jak się nie doczyta dokładnie ..

4. Dodany przez: bulek 22-02-2009 15:27 konstruktywnie pomysl zeby przetestowac gume calkiem ok.    ale wykonanie i odniesienie wynikow do wspinaczki troche juz slabiej.    ale najpier tlumacznie - do czego sie odnosi zdanie:  "Wykonano także test ciągnięcia (wyskalowaną sprężynę oraz ciężarek o masie 2,5 kg)."  ? nie bardzo rozumiem co autor mial na mysli a w oryginalnym tekscie nie znajduje nic odnosnie tego testu... (choc moglem przeoczyc).    druga i kluczowa sprawa. w tlumaczniu w warnkach testowych nie podano bardzo istotnego parameru. jakim ciezarem dociskano gume do podloza. Z tego co wyczytalem w org. bylo to 0.5 kg. I tu chyba jest glowna niedoskonalosc tego testu.   Guma ze wzgledu na sprezystosc moze miec rozny wspolczynnik tarcia w zaleznosci od sily nacisku. Zdecydowanie bardziej serio wzialbym ten eksperyment gdyby nacisk odpowiadal typowemu naciskowi podczas wspinania, albo gdyby przeprowadzono badania z roznymi ciezarkami i potwierdzono brak zaleznosci.

5. Dodany przez: Art.> 24-02-2009 13:29 Nacisk ważna sprawa Ja również uważam, że z powodu tak małej wartości docisku wyniki mogą się nie pokrywać z faktycznym "tarciem które mamy podczas wspinania". Myślę że tu mozemy mieć do czynienia z wartościami 70-80 kg/cm2 czyli kilkaset razy większymi. javascript:ac_smilie('')Guma wspinaczkowa po mocnym dociśnięciu podtrafi się dosłownie przyklejić do płaskiej i gładkiej powierzchni.   Ja osobiście podklejiłem Evolv-y wibramem Lasportivy i uważam że buty mają zdecydowanie lepsze tarcie po podklejeniu. Co generalnie się nie pokrywa z tym testem.

6. Dodany przez: bulek 26-02-2009 17:08 nacisk cd co do wartosci nacisku to nie podejmuje sie szacowania. to by pewnie wymagalo dodatkowych badan - wszak naprawde rzadko na malym stopniu faktycznie stajemy zupelnie calym cialem.    za to napewno nacisk ma wplyw. opinie uzytkownikow "jak but stoi" na oblaku (gdzie konstrukcja buta ma duzo mniejsze znaczenie niz na krawadkach,dziorkach) raczej slabo sie pokrywaja z wynikami testu

7. Dodany przez: żółwik 26-02-2009 22:38 test Osobą, która test wymyśliła i wykonała jest fizyk z CERNu - podobno się wspina.  Fakt, że guma może mieć różne właściwości w zależności od nacisku też mnie zastanawiał. Ale fizykiem nie jestem, więc ani tego nie wiem, ani też nie potrafię obiektywnie ocenić na ile akurat taki sposób testowania gumy faktycznie wskazuje jej przydatność do wspinania. Niemniej jednak (co zaznaczyłem na wstępie) jest to test, który chociaż wygląda w miarę profesjonalnie - warty był przetłumaczenia w charakterze głosu w dyskusji - wszak jego wyniki przeczą dogmatowi, że guma FiveTen'a rządzi. Jedyne, co możemy stwierdzić na 100%, to że wyniki te są prawdziwe dla próbek gumy 5x5cm dociśniętych 0,5kg. Być może świadczy to o czymś więcej (lub nie).      "Test ciągnięcia":    "We also did a pull test (using a spring scale and a 5 lbs weight) and received similar results. "    Też nie wiem na czym on polegał.

8. Dodany przez: bulek 02-03-2009 19:38 tester testerowi hmm - moje zastrzezenia wynikaja glownie z wrazenia ze osoba robiaca ten test chciala udowodnic ze five-ten nie jest najlepsza guma i bardzo ja ucieszylo ze jakies doswiadczenie to potwierdza. Dla mnie dobry badacz powinien dociec czemu tak jest i chocby poszukac w jakich warunkach guma powszechnie uwazana za lesza moze miec przewage.  a coz - naukowcem z Cernu to prawie sam nie zostalem wiec to nie jest zaden wyznacznik.    Zgadzam sie ze artykul wart jest przetlumaczenia - ot dla samej dyskusji - jednak warto by bylo pokusic sie na slowo komentarza i "zdystansowanego" podejscia - co na szczescie nadrobily komentarze .    pozdrawiam,    PS ciekawe czy ktos pod wplywem tego testu pokusi sie o test bardziej zblizony do rzeczywistosci wspinaczkowej.

9. Dodany przez: bratku 08-03-2009 15:39 Trudny test Jak czytalem ten artykul, to mialem identyczne przemyslenia co ty Kuba.   Natomiast warto zauwazyc, ze zrobienie takiego testu odwzorowywujac warunki rzeczywiste jest dosc trudne. Wiadomo, ze nacisk jest wiekszy niz ten w badaniu opisanym powyzej, ale pytanie jaki on jest? Trzeba pamietac o tym, ze czasem caly ciezar jest na jednej nodze na samym czubku buta. Innym razem ten ciezar rozklada sie na dwa buty i na rozne powierzchnie. I co najwazniejsze, obciazenie nie jest statyczne - w momencie wykonywania ruchu sila docisku znaczaco sie zwieksze. Nie bez znaczenia jest tez ksztalt podeszwy, moze byc zupelnie plaska, wklesla badz wypukla, a w zaleznosci od tego w roznych czesciach podeszwy bedzie rozna sila docisku.   Mi sie wydaje, ze taki test nalezy robic uzywajac calego buta, bo to oddaje realne wspinaczkowe wlasciwisci gumy.

10. Dodany przez: Wojtek 12-03-2009 19:11 a temperatura? ani słowa o nim w teście, a przecież to jeden z najważniejszych czynników!

11. Dodany przez: Radziu 14-04-2009 10:23 Stoi jak byk ...20 st C

12. Dodany przez: kuba 14-04-2009 13:22 nowa guma Test był przeprowadzony na gumie nówce prosto ze sklepu.? Wiadomo, że nowa guma, nie przetarta ma   owiele gorsze tarcie. Dopiero lekko spracowana   wykazuje wpełni swoje walory.

13. Dodany przez: rob 14-04-2009 19:47 buty jako gume polecacie i jakie buty

14. Dodany przez: rysiu z klanu 17-04-2009 16:45 test lipa mad rock guma lipa mam to wiem lepszy onyx - a tarcie to się sprawdza w wapieniu nie na szorstkim granicie

15. Dodany przez: Newton 29-12-2009 19:18 z teoretycznego punktu widzenia jest ok moim zdaniem test jest z teoretycznego punktu widzenia obiektywny jak wiadomo z podstaw fizyki siła tarcia jest proporcjonalna do nacisku i niezależna od powierzchni tzn nie ma znaczenia czy to był 5cm x 5cm czy 2cm x 2cm. a ze jest proporcjonalna znaczy ze się zmienia liniowo w zależności od nacisku czyli im większy nacisk tym proporcjonalnie większa siła. Teoretycznie kat przy którym próbka się ześlizgnie nie powinien się zmienić przy obciążeniu próbki np ciężarem 350N ( ok 35 kg)    "Myślę że tu możemy mieć do czynienia z wartościami 70-80 kg/cm2" naciski mogą być zdecydowanie większe jak stajemy na jakiejś krawądce ale do liczenia siły tarcia wykorzystuje sie sile tarcia a nie nacisk,     dla mnie wniosek jest taki ze głównym czynnikiem jest nasza psycha:D jeśli wierzymy ze mamy za*****bistą gumę to nam but stanie i na mydle a jak nie wierzymy w własne siły to nigdzie nie staniemy czyli psycha psycha i jeszcze raz wiara we własne siły a nie rozkminy ze ktoś inny się lepiej wspina bo ma lepsza gumę

16. Dodany przez: Newton 29-12-2009 19:22 poprawka jest "wykorzystujemy sile tarcia"  powinno być "wykorzystujemy siłę nacisku"    kolejny wniosek nie wszystko co najlepsze według producenta jest rzeczywiście idealne

17. Dodany przez: asiek 18-01-2010 14:14 evolvy sa ok, ale mnie osobiscie wlasnie w modelu defy bardzo szybko guma sie przetarła...(szybciej niz w kilku poprzednich butach)

18. Dodany przez: Andrzej z Mielca 20-06-2010 12:40 Mit 5.10 Z punktu widzenia fizyka test jest skonstruowany jak najbardziej poprawnie. Zakres temperatur 20 stopni czyli taki przy jakim średnio przeważnie sie wspinamy w strefie umiarkowanej. Podłoże jednakowe dla wszystkich gum. Sprężyna siłomierza - proste, miarodajne i skuteczne, cieżar obciążenia również tak dobrany aby ocenić współczynnik tarcia przy małym wpływie czynników dodatkowych (głównie niejednolite zachowanie się próbki wskutek rozciągania się gumy pod dużym obciążeniem)...  I tak padł kolejny z mitów najlepszej gumy na świecie five tena... Nie od dziś wiadomo że tak naprawdę guma jako taka ma drugorzędne znaczenie... Nic po świetnej gumie jak mamy kiepską technikę pracy nogami... Pracując dobrze nogami i mając świetną technikę ogólną guma jest mało ważna. Ktoś powie bzdura... ja mu powiem aby powiedział to nestorom polskiego wspinania prowadzącym drogi na poziomie 6.4 i wiecej w korkerach...  Ale jak ktoś jest kiepski, to musi na coś zwalić i posiłkować się ekstra gumą... A prawda jest taka, że kiepskie wstawki i nędzne dociążenie stopnia stopą ma większy znacznie wpływ na siłę tarcia niż współczynnik tarcia samej gumy, który pomimo różnych producentów różni się w małym tak naprawdę zakresie...  Druga kwestia to sposób dbania o buty. Mozna marudzić na buty i gumę, zapominając że walenie w tych samych butach po przepoconych chwytach na ściance wspinaczkowej musi mieć wpływ na wspinanie w skale...  Kolejnym czynnikiem wpływającym pośrednio na technikę i na osiągi jest dobór butów pod odpowiednią drogę. U nas powszechne jest że jest jeden but i ma pasować do wszystkiego. Prawda jest taka że dany typ buta jest skuteczniejszy do wspinania np w dziurkach niż np w przewieszeniu i na odwrót... U nas ciągle ludzie myślą że jest jeden świetny but, dobry do wszystkiego... z zaj... gumą, która załatwi wszystko. Jak jest coś do wszystkiego to tak naprawdę jest do niczego... Jak but jest dobry do płyt i małych dziurek... to nie będzie genialny w dachu. A guma nie załatwi niestety wszystkiego, a zwłaszcza braków w technice... Nie mówiąc o dopasowaniu i czuciu w danym bucie... Choć i tak uważam że na butach oszczędzać nie należy. Dobre dopasowanie, dobra konstrukcja buta, dobra guma i dobre dobranie do drogi... bezcenne... bo skoro można mieć lepsze... to czemu nie?   Swoją droga... zawsze mam mieszane uczucia jak widzę ślizgający się narybek, w topowych butach 5.10 lub lasportivy... i słysze... Cholerne wyślizgane mydło na tym Bader Meinhofie... po czym widze 15 min później, jak 50 letni instruktor szkolący na rysach obok swój kurs, popyla po tej drodze na żywca, w starych czeskich butach... precyzyjnie pracując nogami... po tych samych wyślizganych stopniach...  heh taka małą refleksja...

19. Dodany przez: cichy 30-05-2011 16:01 Zgadzam sie z przedmowca,nie buty czynia wspinacza.Dobry wspinacz moze loic na bosaka

20. Dodany przez: Sailor 18-12-2011 15:44 fncumTfCAJ Great post with lots of imoptrant stuff.

21. Dodany przez: ueqgdpv 19-12-2011 18:22 vIqGdYBUnZEmopzHf YIXngC , [url=tkhhwdyovyjg.com/]tkhhwdyovyjg[/url], [link=loesochwdhaz.com/]loesochwdhaz[/link], gbnuikwqolpi.com/

Napisz komentarz

Treść komentarza powinna być związana z tematem artykułu. Komentarze naruszające netykietę będą usuwane. Komentarze zawierające reklamy będą usuwane.
Podpis:
Tytuł:
Komentarz:
Anty-spam: